HPV vaccin

Bel ons op:

Ma t/m vr van 08.30 - 13.00 uur. Op woensdag zitten er Turks sprekende studenten, op vrijdag Arabisch sprekende studenten.

HPV vaccin

Bel ons op:

Ma t/m vr van 08.30 - 13.00 uur. Op woensdag zitten er Turks sprekende studenten, op vrijdag Arabisch sprekende studenten.

De antwoorden op de meest gestelde vragen over het HPV vaccin zijn zorgvuldig samengesteld door medisch specialisten, werkzaam bij een universitair medisch centrum. Indien uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er nieuwe inzichten zijn, wordt het advies per vraagstelling aangepast.

HPV-virus

Wat is HPV?

HPV is een erg besmettelijk virus die kan leiden tot genitale wratten en kanker. Het HPV-vaccin beschermt tegen een HPV-infectie en tegen kanker door HPV.  

HPV is een afkorting van het Humaan Papillomavirus. Bijna iedereen krijgt een keer HPV in zijn leven. Er zijn heel veel verschillende soorten HPV virussen. De meeste soorten HPV-virus zijn ongevaarlijk maar sommige HPV-soorten kunnen leiden tot kanker. De bekendste kanker door HPV is baarmoederhalskanker. Maar van HPV kan je ook kanker op andere plekken krijgen: de vagina, schaamlippen, mond- en keelholte, anus en penis.

Hoe kan er kanker ontstaan na een HPV-infectie? 

Een HPV-infectie kan leiden tot kanker wanneer het lichaam het HPV-virus niet goed opruimt. 

Meestal ruimt het lichaam een HPV-virus goed op na een besmetting. Soms gebeurt dit niet en blijft het virus achter in de cellen van je lichaam. Het virus kan de cellen dan veranderen. De veranderde cellen kunnen zich ontwikkelen tot kankercellen. Het duurt meestal meer dan 10 tot 15 jaar voordat er kanker ontwikkeld na een HPV-infectie. 

De kans is groter dat het lichaam het virus niet kan opruimen als het afweersysteem minder goed werkt. Het afweersysteem is bijvoorbeeld zwakker bij mensen die roken of bepaalde medicijnen gebruiken. 

Welke soorten HPV-virus zijn gevaarlijk?

Er zijn meer dan 100 verschillende soorten HPV virussen. De meeste soorten HPV zijn ongevaarlijk maar sommige HPV-soorten kunnen kanker veroorzaken. HPV-virus type 16 en type 18 geven het hoogste risico op kanker.

Het HPV-vaccin beschermt tegen deze soorten HPV-virus en daarmee tegen kanker door HPV. Er zijn ook soorten HPV-virus die genitale wratten veroorzaken. Dat komt meestal door HPV type 6 of 11. 

Hoe krijg je het HPV-virus?

Je kan HPV krijgen via seksueel contact met een besmet persoon.

Je kan het virus overdragen tijdens seksuele penetratie maar ook tijdens het voorspel. Je kan dus ook besmet raken bij het aanraken van de penis of vagina, of door orale seks.

Gerelateerde vormen van kanker

Wat voor kanker kan je krijgen door het HPV?

HPV kan zes verschillende soorten kanker veroorzaken: baarmoederhalskanker, vaginakanker, schaamlipkanker, peniskanker, anuskanker en sommige vormen van tong-keelkanker.

Het HPV-vaccin beschermt tegen kanker op al deze plekken. Het HPV-vaccin beschermt dus ook mannen tegen het krijgen van kanker. Per jaar krijgen in Nederland ruim 1100 vrouwen en bijna 400 mannen kanker door HPV. Het aantal mensen dat kanker krijgt door HPV is de laatste jaren gestegen. 

Hoe sterk is de relatie tussen het HPV en kanker

De relatie tussen HPV en kanker is verschillend per soort kanker. Hier vindt u een overzicht van de relatie tussen HPV en verschillende kankers.  

  • Baarmoederhalskanker: de relatie tussen baarmoederhalskanker en het HPV-virus is het sterkst. Meer dan 95% van de baarmoederhalskankers heeft te maken met HPV. 
  • Keelkanker: bij keelkanker is ruim 40% geassocieerd met HPV. Dit percentage is al jaren aan het stijgen. 
  • Schaamlip: bij schaamlipkanker is 20% geassocieerd met HPV. 
  • Anuskanker: bij mannen die seks hebben met mannen is meer dan 95% van de anuskankers geassocieerd met HPV. Bij vrouwen ligt dit percentage lager.  
  • Peniskanker: bij peniskanker is 25% geassocieerd met HPV.

Het vaccin

Hoe werkt het HPV-vaccin? 

Het HPV-vaccin traint je afweersysteem om het HPV-virus op te ruimen. 

In het HPV-vaccin zitten nagemaakte deeltjes van het HPV virus (type 16 en 18). Je krijg geen echte HPV van het vaccin. Na een HPV-vaccinatie maakt het lichaam antistoffen aan tegen het HPV-virus. Antistoffen zijn speciale afweerstoffen die het lichaam beschermen tegen virussen. 

Als je na de vaccinatie besmet raakt met het echte HPV-virus, ruimen de antistoffen het virus op. Het HPV-virus kan je cellen dan niet meer beschadigen en dus geen kanker veroorzaken. Daardoor ben je na het vaccin goed beschermd tegen HPV-infectie en HPV-kanker. 

Zit er DNA in het HPV-vaccin? 

Nee, er zit geen DNA in het HPV-vaccin. 

In het vaccin zitten nagemaakte stukjes van het HPV-virus. Deze stukjes virus zijn onschadelijk gemaakt en worden opgeruimd door je lichaam. 

Tegen welke soorten kanker werkt het HPV-vaccin? 

Het HPV-vaccin beschermt tegen kanker van de baarmoederhals, penis, mond-en-keelholte, vagina, anus en schaamlippen. 

Al deze soorten kanker kunnen worden veroorzaakt door het HPV-virus. HPV-vaccinatie beschermt tegen infectie met HPV-virus en daardoor tegen kanker door HPV.  

Na een vaccinatie ben je heel goed beschermd tegen bovenstaande kankers maar niet voor 100%. Dat komt omdat de kankers ook veroorzaakt kunnen worden door iets anders dan een HPV-infectie. Het HPV-vaccin beschermt niet tegen de andere oorzaken van deze kankers.  

Werkt het HPV-vaccin goed?

Er zijn verschillende versies van het HPV-vaccin. Deze werken allemaal goed en beschermen 80-100% tegen infectie met het HPV-virus. Het HPV vaccin werkt beter als iemand de prik op jonge leeftijd haalt. HPV-vaccinatie kan elk jaar meer dan 1000 kankergevallen voorkomen. 

Bescherming tegen HPV-infectie

Het HPV-vaccin beschermt tegen typen 16 en 18 van het HPV-virus. Deze typen van het HPV-virus leiden het vaakst tot kanker. Tegen andere typen van het HPV-virus beschermt het vaccin minder goed. Het vaccin beschermt daarom niet 100% tegen HPV-infectie. 

Bescherming tegen kanker 

Het vaccin beschermt het beste tegen baarmoederhalskanker: kinderen die op 10-jarige leeftijd de prik halen zijn voor bijna 100% beschermd tegen baarmoederhalskanker door HPV. Daarnaast werkt het HPV vaccin ook tegen andere kankers zoals vagina-, penis- en anuskanker. 

Kanker heeft ook vaak een andere oorzaak dan een HPV-infectie. Het HPV-vaccin beschermt niet tegen de andere oorzaken van deze kankers.

Kan het HPV-vaccin kanker voorkomen?

HPV-vaccinatie kan elk jaar meer dan 1000 kankergevallen voorkomen.

Bij vrouwen kan HPV-vaccinatie tenminste 74% van de kankergevallen door HPV voorkomen en bij mannen is dat 81%. Dat betekent dat vaccinatie ervoor zorgt dat ruim 800 vrouwen en 300 mannen geen kanker door HPV.

Waarom worden kinderen van 10 jaar al uitgenodigd voor de HPV-vaccinatie

Omdat kinderen van 10 nog niet met het HPV-virus zijn besmet en het vaccin dan beter werkt. 

Het vaccin werkt beter als iemand nog niet met het HPV-virus is besmet. Je krijgt een HPV-besmetting via seksueel contact. Op 10-jarige leeftijd zijn kinderen nog niet seksueel actief en waarschijnlijk nog niet besmet met het HPV-virus. Daarom is het HPV-programma gericht op 10-jarigen. 

Ik heb al seks gehad, heeft het nog zin om het HPV-vaccin te halen? 

Ja, ook als je al seks hebt gehad heeft het zin om het HPV-vaccin te halen. 

Het HPV-vaccin werkt het beste wanneer iemand nog niet met HPV is besmet. Je kan besmet raken met HPV via seksueel contact. Maar niet elk seksueel contact leidt tot een HPV-besmetting. Het heeft daarom nog steeds zin om de HPV-vaccinatie te halen als je al seks hebt gehad.  

Boven de 26 jaar 

We zien dat het vaccin bij mensen boven de 26 jaar weinig effect meer heeft. Dit komt omdat mensen van boven de 26 jaar vaak al meerdere seksuele contacten hebben gehad. Het heeft boven de 26 jaar dus geen zin om de HPV-prik te halen, tenzij je zorgverlener anders aangeeft. 

Ik ben een keer besmet met het HPV-virus, heeft het nog zin om het HPV-vaccin te halen? 

Ja, ook als je besmet bent met het HPV-virus heeft het zin om het HPV-vaccin te halen.  

Er zijn meer dan 100 verschillende soorten HPV-virus. Het HPV-vaccin werkt tegen type 16 en type 18 van het HPV-virus. De kans is groot dat je besmet bent met een ander soort HPV-virus dan type 16 of type 18. Zo lang je niet besmet bent met type 16 en type 18 van het HPV-virus, werkt het HPV-vaccin nog steeds. 

Waarom krijgen kinderen tot 18 jaar een uitnodiging voor het HPV-vaccin?

Omdat het HPV-vaccin het beste werkt als hij op jonge leeftijd wordt gegeven.

Het HPV-vaccin werkt het beste wanneer iemand nog niet met HPV is besmet. Je kan besmet raken met HPV via seksueel contact. Onder de 18 jaar is de kans kleiner dat iemand het HPV-virus al heeft opgelopen via seksueel contact. Daarom werkt het vaccin beter in die leeftijdsgroep.

HPV-vaccinatie voor 18-26 jarigen 

Vanaf 2023 worden ook mannen en vrouwen van 18-26 jaar uitgenodigd voor een gratis HPV-vaccinatie. Onderzoek laat zien dat het HPV-vaccin ook werkt in deze leeftijdsgroep. De effectiviteit van het vaccin is wel lager bij 18-26 jarigen dan bij kinderen. De startdatum van de prikcampagne voor mensen van 18 tot en met 26 jaar is nog niet bekend. 

HPV-vaccinatie boven de 26 jaar 

Bij mannen en vrouwen boven de 26 jaar werkt het HPV-vaccin niet meer zo goed. Zij kunnen het HPV-vaccin wel halen bij hun huisarts, maar moeten de vaccinatie zelf betalen. 

Wat zijn de meest voorkomende bijwerkingen van het HPV-vaccin?

Het HPV-vaccin is veilig en heeft geen ernstige bijwerkingen. 

Wereldwijd zijn er al zo’n 300 miljoen HPV-vaccinaties gegeven. In meer dan 10 jaar tijd zijn er nooit ernstige of blijvende bijwerkingen van de HPV-vaccinatie gevonden.

Na de HPV-prik kan je wel last hebben van lichte bijwerkingen. De plek van de prik kan een beetje pijnlijk zijn en je kan spierpijn krijgen in je bovenarm. Sommige kinderen krijgen last van buikpijn, misselijkheid, moeheid, hoofdpijn of koorts. Dit gaat allemaal weer over na één tot drie dagen. 

Kunnen mijn kinderen autisme krijgen door het HPV-vaccin?

Nee, vaccins veroorzaken geen autisme. 

Het idee dat vaccins autisme veroorzaken komt uit onderzoek van de Britse arts Andrew Wakefield in 1998. Zijn onderzoek is afgekeurd omdat hij valse data gebruikte. Ook mocht hij sinds 1998 geen arts meer zijn. Daarna is het al heel vaak aangetoond dat er geen relatie is tussen vaccins en autisme. 

Hoe kan ik een afspraak maken voor de HPV-vaccinatie?

Het verschilt per leeftijdsgroep hoe je een afspraak kan maken voor een HPV-vaccinatie. 

Jongens en meisjes van 10 jaar

Deze groep krijgt een uitnodiging thuisgestuurd met een afspraak voor de HPV-vaccinatie. Zij hoeven zelf geen afspraak te maken. 

Jongeren tussen de 10 en 18 jaar 

Deze groep krijgt in 2022 en 2023 een uitnodiging thuisgestuurd voor een afspraak voor de HPV-vaccinatie. Het is een onderdeel van het inhaalprogramma voor HPV-vaccinatie. 

Voor het inhaalprogramma worden de volgende geboortejaren uitgenodigd voor een HPV-vaccinatie: 

  • In 2022: geboortejaren 2004, 2006, 2008, 2009, 2012
  • In 2023: geboortejaren 2005, 2007, 2010, 2011, 2013

Ben je tussen de 10 en 18 jaar en heb je geen uitnodiging ontvangen voor de HPV-vaccinatie? Dan kan je vaak een afspraak maken voor een HPV-vaccinatie bij de GGD in jouw regio.  

Mannen en vrouwen van 18 tot en met 26 jaar

Jongeren van 18 tot en met 26 jaar worden vanaf 2023 ook opgeroepen voor vaccinatie. De startdatum van deze campagne is nog niet bekend. Hierover komt later meer informatie. 

Mannen en vrouwen boven de 26 jaar

Mannen en vrouwen boven de 26 jaar kunnen een HPV-vaccinatie halen bij de huisarts. Voor mannen en vrouwen boven de 26 jaar wordt de HPV-vaccinatie niet vergoed. Zij betalen de vaccinatie zelf. 

Vaccinatie bij mannen

Waarom krijgen mannen nu ook een HPV-vaccin? 

Het HPV-vaccin beschermt ook mannen tegen kanker door HPV. De vaccinatie kan hen beschermen tegen peniskanker, anuskanker en mond/keelkanker. Ook zorgt de vaccinatie van jongens voor een algemeen betere groepsbescherming tegen het HPV-virus. 

Als meer mensen gevaccineerd zijn tegen het HPV-virus wordt de verspreiding van het virus geremd. Er is dan een hogere groepsbescherming tegen het HPV-virus. Op die manier zorgt vaccinatie van mannen ervoor dat vrouwen beschermt zijn tegen HPV-infectie en daarmee ook tegen baarmoederhalskanker.

Staat uw vraag er niet tussen? Belt u dan met de twijfeltelefoon op 088 - 7 555 777

Bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.30 - 13.00 uur.
We proberen uw vraag zo goed mogelijk te beantwoorden.